Steun voor de agrarische sector

Boeren verdienen een toekomst. Dat is de duidelijke boodschap van de SGP in Hoogeveen. De fractie heeft haar steun uitgesproken voor de agrarische sector en de steunverklaring ondertekend. Ook in de gemeenteraad is aandacht gevraagd voor de grote onzekerheid die het huidige stikstofbeleid veroorzaakt voor boeren, hun gezinnen en het Drentse platteland.

De steunverklaring spreekt nadrukkelijk uit dat de ondertekenaars naast de agrarische sector, aanverwante sectoren en de plattelandsbewoners staan. Daarin wordt gewezen op de grote zorgen en onzekerheid die leven bij agrarische ondernemers en hun gezinnen. Ook de sociale en economische kracht, de leefbaarheid en het toekomstperspectief van het Drentse platteland staan volgens de verklaring onder zware druk.

De gemeenteraad van Hoogeveen sprak zich op 10 september uit over de steunverklaring agrarische sector en Drents platteland. Daarbij werd onder meer uitgesproken dat de agrarische sector van groot belang is voor de voedselvoorziening, economie, werkgelegenheid, het beheer van natuur en landschap en de vitaliteit van dorpen en buitengebieden.

Nieuwe stikstofplannen zorgen voor grote zorgen

De zorgen komen op een belangrijk moment. Het kabinet presenteerde op 26 juni 2026 een nieuw pakket maatregelen voor landbouw, natuur en stikstof. Minister Jaimi van Essen van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur wil daarmee Nederland weer “van het stikstofslot” halen. Het kabinet stelt dat alle sectoren moeten bijdragen en heeft 20 miljard euro beschikbaar gesteld voor de uitvoering van het pakket.

Voor de landbouw betekent het pakket onder meer dat melkveehouders in 2035 moeten voldoen aan een bedrijfsnorm van maximaal 0,164 kilo ammoniak per fosfaatrecht. Daarnaast wil het kabinet een grondgebondenheidsnorm invoeren van 2,6 grootvee-eenheden per hectare. Voor de pluimvee-, varkens- en kalverhouderij worden later bedrijfsnormen vastgesteld.

Ook rond kwetsbare natuurgebieden worden aanvullende maatregelen voorgesteld. Rond naar verwachting ongeveer honderd stikstofgevoelige natuurgebieden komen zones van 500 tot 1.000 meter. In deze gebieden blijven mogelijkheden voor extensieve landbouw, maar dan zullen aanvullende maatregelen gelden. Voor de ondersteuning van boeren in deze gebieden heeft het kabinet volgens de plannen 9 miljard euro gereserveerd.

Voor de SGP is juist dat perspectief een belangrijk punt van zorg. De steunverklaring roept op om het stikstofpakket van 26 juni van tafel te halen en te komen tot een fundamenteel andere aanpak die uitvoerbaar, betrouwbaar, juridisch houdbaar en toekomstgericht is.

Boeren hebben zich voortdurend aangepast

Brand van Rijn wees daarbij op de geschiedenis van de agrarische sector. Sinds 1945 heeft de overheid de landbouw ingrijpend veranderd. Schaalvergroting, modernisering, mechanisatie, specialisatie en ruilverkaveling veranderden het Nederlandse boerenbedrijf. Daarna volgden onder meer het melkquotum, het mestbeleid, fosfaatrechten en steeds verdergaande stikstofmaatregelen. Boeren hebben zich telkens opnieuw aangepast aan de regels en eisen die vanuit de overheid werden gesteld. Volgens de SGP mag daarom niet worden gedaan alsof de agrarische sector nooit bereid is geweest om verantwoordelijkheid te nemen.

Zo zijn er ook goede kanten aan de veranderingen die geweest zijn. Op het gebied van ammoniak is een grote reductie gerealiseerd. Tussen 1991 en 2019 nam de ammoniakemissie vanuit de landbouw met ongeveer 70 procent sterk af. Dat gebeurde onder meer door emissiearm bemesten, aangepast veevoer, aanpassingen aan stallen en het afdekken van mestopslagen.
Toch lijkt het voor veel boeren alsof de inspanningen nooit voldoende zijn.

“Een overheid behoort als een vader te zijn”

Voor de SGP is de discussie niet alleen een discussie over cijfers, modellen en stikstofdoelen. Er ligt volgens de partij een dieper principieel uitgangspunt onder.
“Een overheid behoort te allen tijde betrouwbaar te zijn als een vader.”
Dat uitgangspunt verbindt de SGP aan de Bijbel. In Kolossensen 3:21 staat:
“Gij vaders, tergt uw kinderen niet, opdat zij niet moedeloos worden.”

De SGP ziet daarin een belangrijke lijn voor de verhouding tussen overheid en burger. Een vader behoort niet het onmogelijke van zijn kinderen te vragen. Hij behoort rekening te houden met wat zij kunnen dragen. Zo behoort  ook de overheid te handelen. Zij mag haar inwoners niet voor een opgave stellen die boven hun vermogen ligt en vervolgens hun bestaanszekerheid op het spel zetten. Daarbij staat voor de SGP het Bijbelse uitgangspunt centraal dat de overheid bij de gratie van God regeert. Dat betekent dat de overheid haar verantwoordelijkheid zorgvuldig moet nemen en het goede moet zoeken voor haar inwoners.

Kritische vragen over modellen en beleid

SGP Hoogeveen heeft daarnaast vragen bij de manier waarop stikstofbeleid wordt gebaseerd op modellen en normen. Vooral het gebruik van AERIUS en de kritische depositiewaarden (KDW) is onderwerp van discussie. De Commissie-Hordijk heeft eerder gewezen op belangrijke beperkingen van AERIUS bij het gebruik voor vergunningverlening, onder meer vanwege de verhouding tussen de gewenste rekenkundige nauwkeurigheid en de onzekerheden in het model.

De SGP vindt dat zulke onzekerheden zwaar moeten worden meegewogen wanneer besluiten worden genomen die ingrijpende gevolgen hebben voor boerenbedrijven.
Een model mag volgens de SGP niet belangrijker worden dan de mensen die met de gevolgen van dat model moeten leven.

Ook Drenthe moet opnieuw kijken naar de aanpak

De steunverklaring richt zich niet alleen op Den Haag. Ook de provincie Drenthe wordt nadrukkelijk aangesproken. De gemeentelijke vertegenwoordigers roepen Provinciale Staten op om het op 1 juli 2026 vastgestelde programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe (TLGD) fundamenteel te heroverwegen. Gedeputeerde Staten worden gevraagd het huidige programma in te trekken en te vervangen door een aanpak die uitvoerbaar, juridisch houdbaar en gedragen is.

In de motie die op 10 september in de gemeenteraad van Hoogeveen werd besproken, wordt gevraagd om deze zorgen en standpunten onder de aandacht te brengen van Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten, het kabinet en de Eerste en Tweede Kamer. De kern van de boodschap is daarbij helder: er moet een fundamenteel andere aanpak komen. Geen beleid waarbij problemen uit het verleden steeds opnieuw worden afgewenteld op boeren en plattelands-gemeenschappen, maar beleid dat uitvoerbaar, betrouwbaar en toekomstgericht is en in daadwerkelijke samenspraak met de betrokken gemeenschappen tot stand komt.

Boeren verdienen perspectief

Voor SGP Hoogeveen staat daarmee veel meer op het spel dan alleen een discussie over stikstofcijfers. Achter ieder boerenbedrijf staan mensen. Gezinnen die hun bedrijf vaak al generaties lang voeren. Mensen die geïnvesteerd hebben in hun bedrijf, zich hebben aangepast aan veranderende regelgeving en hun verantwoordelijkheid hebben genomen.
“Wij mogen niet een complete sector in de klem zetten op basis van onzekere of betwiste modelaannames. De bestaanszekerheid staat op het spel.”

Daarom staat SGP Hoogeveen naast de agrarische sector en heeft Brand, namens de SGP, de steunverklaring ondertekend.
Boeren verdienen een toekomst. Het platteland verdient perspectief. En de overheid behoort betrouwbaar te zijn als een vader: rechtvaardig, zorgvuldig en met oog voor wat haar inwoners kunnen dragen. Een overheid die haar gezag uitoefent bij de gratie van God, behoort het goede te zoeken voor haar inwoners – ook voor onze boeren.